داستان دو لايحه متمم بودجه
در نيمهء دوم سال گذشته، كه دولت احمدينژاد با نقد و بعضائ نفي عملكرد دولتهاي گذشته كار خود را شروع كرد، همگام با افزايش قيمت و درآمد نفت و به منظور بردن درآمد نفت بر سر سفرههاي مردم، دولت اقدام به ارايهء دو لايحهء متمم بودجه به مجلس هفتم كرد.
اقدامي كه در همهء دولتهاي پس از انقلاب، سابقه نداشت و ركورد تازهاي را به نام دولت نهم ثبت كرد. بر پايهء اين دو متمم كه به تصويب مجلس هفتم با اكثريت همسوي دولت رسيد،مبلغ 437ر10 ميليارد تومان به رقم بودجهء عمومي دولت اضافه شد. هر چند در سايهءاين اقدام رقم رشد نقدينگي در پايان سال 84 نسبت به سال 83 بالغ بر 34 درصد شد كه آثار تبعي آن به تدريج در اقتصاد ايران ظاهر خواهد شد اما جالب اينكه دولت نهم بر پايهء همين اصلاح بودجه،ارقام لايحهء بودجهء كل كشور را تهيه و به مجلس ارايه داد. ارقامي كه حاكي از افزايش قابل توجه منابع و مصارف بودجهء دولت در سال 85 بود. با اينكه اين عمل دولت مورد انتقاد بسياري از سوي منتقدان و حتي برخي موافقان دولت قرار گرفت و حتي به چالش ميان چهرههاي اقتصادي مجلس هفتم و دولت تبديل شد اما سرانجام همهء بحثهاي مابين دولت و مجلس به كاهش حدود 000ر3 ميليارد تومان (معادل 3/4 ميليارد دلار) از بودجهء عمومي دولت منجر شد و لايحهء بودجه به تصويب رسيد.
كاهش ارقام توسط مجلس كه با توجيه حفاظت از منابع حساب ذخيرهء ارزي همراه بود شامل كم كردن بخشي از رقم تخصيصي براي واردات بنزين در سال 85 (معادل2/5 ميليارد دلار) و هزينههاي عمراني بود.
از همان زمان كه اين اتفاق افتاد دولت نسبت به موضوع معترض مجلس شده و اعلام كرد چون ميخواهد كار كند و طرحهاي عمراني را به ثمر رساند در ميانهء سال لايحهء متمم ارايه خواهد كرد.
در مقابل اين موضع نيز همسويان دولت در مجلس اعلام كردند; اگر دولت كل بودجهء عمراني را توانست در شش ماههء اول جذب و هزينه كند آنگاه ميتوان در مورد لايحهء متمم همراهي و آن را تصويب كرد. در مورد بحثبنزين نيز مجلس در قالب تبصرهء 13 قانون بودجهء سال 85 انجام اقداماتي را بر دولت تكليف كرد تا پس از انجام آن بتواند در مورد قيمت و واردات بنزين تصميمگيري كند.
با گذشت ماههاي اول سال 85 به دليل رشد مصرف داخلي و قيمت جهاني بنزين معلوم شد كه رقم2/5 ميليارد دلار تخصيصي براي واردات بنزين در قانون بودجه فقط كفاف واردات براي پنج ماه را ميدهد،در حالي كه دولت تقريبائ به هيچيك از تكاليف مندرج در تبصرهء 13 عمل نكرده، ناچار از تهيه و ارايهء لايحهاي براي برداشت از حساب ذخيرهء ارزي به ميزان 3/5 ميليارد دلار به مجلس شد كه واكنش مجلس همسو با دولت در رابطه با اين لايحه عدم تصويب فوريت آن بود و اينكه باوجود تمام شدن بودجهء تخصيصي و گذر زمان اين لايحه بايد در دالان بررسي عادي طرحها و لوايح مجلس به جريان افتد. همزمان با اين رخداد دولت در حالي كه هنوز رقمي حداقل حدود 40 درصد بودجهء عمراني را تخصيص نداده و هزينه نكرده است در تهيه و تدارك لايحهء متمم بودجهاي در حدود 5/3 ميليارد دلار براي برداشت از حساب ذخيرهء ارزي به منظور سرعت بخشي به طرحهاي عمراني خاص است. ظاهرائ دولت نهم بنا دارد «داستان دو لايحهء متمم بودجه» را هر ساله به نام خود ثبت كند تا از اين منظر هم ركود جديدي را به نام خود ثبت كند!
قطعائ روزهاي آتي شاهد چالشي كلامي بين چهرههايي از مجلس و دولت خواهيم بود اما به نظر ميرسد در وراي اين چالشها و بحثها ماجراي رسيدگي به لايحهء بودجهء سال 85 تكرار خواهد شد و مجلس هفتم با تصويب دوبارهء دو لايحهء متمم بودجهء سال 85 اجازهء برداشتي معادل هفت ميليارد دلار از حساب ذخيرهء ارزي را به دولت خواهد داد و با اين اقدام نه تنها تصميم خود به كاهش بودجهء سال 85 را در هنگام رسيدگي و تصويب خنثي خواهد كرد بلكه برخلاف آنچه انجام داد بر حجم ريالي و دلاري بودجهء سال 85 خواهد افزود. جالب آن كه همهء مدعاي مدافعان كاهش درگذشته اين بود كه ميخواهند با اين اقدام جلوي آثار و پيامدهاي منفي افزايش رقم بودجهء عمراني دولت را بر روي نرخ رشد نقدينگي و تورم بگيرند اما گويا ضرورتهاي زمانه و فشار دولت ديگر جايي براي _اينگونه استدلالها نگذاشته است. البته تا چهار ماه اول سال جاري و با اجراي همين قانون بودجه هم نرخ رشد نقدينگي به 36/4درصد رسيده است كه جاي تامل و توجه فراوان دارد!
قطعائ با تصويب اين دو لايحه هم رقم بودجهء ريالي افزايش خواهد يافت و هم رقم مصارف ارزي دولت از 37 ميليارد دلار به 44 ميليارد دلار خواهد رسيد كه ارقام بيسابقهاي نسبت به دولتهاي قبلي حتي به نرخ ثابت است.هرچند هنوز زود است كه راجع به عملكرد دولت نهم در عرصهء اقتصاد به ارزيابي پرداخت اما از نوع سياستها و جهتگيريهاي جناح حاكم به ويژه با اتكاي به دو سند بودجهء سال 84 و 85 ميتوان گفت كه بايد در انتظار روزهاي سختي براي اقتصاد ايران بود. ديگر اين كه نوع تصميمات و اقدامات دولت نهم با منطق اقتصادي قابل درك و تحليل لااقل براي امثال بنده نيست و لابد براي برخي در قالب «معجزهء هزارهء سوم» قابل درك و فهم است هرچند معجزهء نفت هم به ياري دولت آمده باشد! بنابراين باز هم بايد منتظر ماند تا صبح دولت نهم بدمد و آنگاه بتوان با تكيه بر شاخصها و عدد و رقم عملكرد جناح را محك زد.
نظرات
هانی :
این تیتر آغازین یک مقاله است برای پر تیراژ ترین روزنامه ی کشور که در هیچ کجا چاپ می شود
شاید هم یک نامه ی اداری باشد که برخلاف اکثر نامه های اداری با یک سلام و احوال پرسی عادی شروع می شود شاید هم شکواییه است از آن دسته ای که به گوش هیچ کس نمی رسد...نمی دانم
اما این را می دانم که این نوشته خطاب به شماست آقای رئیس جمهور!!
امشب حدود ساعت 11 به خانه آمدم مثل همیشه خسته و با بهت تمام همه ی اعضای خانواده را دور هم دیدم!سخنرانی شما را از شبکه ی سراسری می دیدند و اظهار نظر می کردند!صحبت هایی که خود بهتر از من آگاهید که خطاب به جامعه ی روشن فکر ایرانی یا دانشجویان و معلمان و محصلان تنظیم نشده بود نطقی در دفاع از عملکرد یکسال گذشته ی دولت به عامیانه ترین زبان ممکن آن هم درست در کشاکش ی بازارگرمی های انتخابات!!صحبت هایتان قاعدتا باید هر شنونده ای را به این سمت سوق می داد که دولت نهم یکی از مظلوم ترین دول تاریخ ایران بوده است اما تنها اثرش بر نگارنده درک علت پیروزی جناح منصوب به شما در انتخابات بود
نمی دانم چگونه بگویم یا شما بازیگر خوبی هستید یا فیلم نامه ی قوی ای را برای اجرا برگزیده اید آری بسیار قوی
در قدم اول خود را در کنار مردم و یکی از اقشاد ضعیف و آسیب پذیر قلمداد می کنید
در قدم دوم احزاب مخالف و هر کس که با شمانیست را در جبهه ی مقابل مردم و در صدد بریدن نان شان و دشمن تلقی کرده و محکوم می کنید
در فدم سوم به راحتی از صف مردم خارج شده و مخالفینتان را رودرروی توده قرار می هید
در آخر گوشه ای می نشینید بقیه ی بازی از پیش تعیین شده را تنها نظاره می کنید!!!
آقای رئیس جمهور امشب در سخنانتان در بحث و انتقاد اصولی از دولت را باز گذاشتید و مدعی شدید که دولت نهم آزاد ترین و باز ترین دولت بعد از انقلاب است!
من نه در این نامه که در سطر ها و سطر ها نوشته و ساعت ها و ساعت ها بحث می خواهم دولت شما و عملکرد هایش را که به نظر ضعیف می دانم نقد کنم!یک تریبون!فقط یکی از آن همه تریبون بی انصافی را که انگشت اتهام به سمتشان نشانه رفته بودید و دشمن خود و ملت قلمداد می کردید نشانم بدهید تا مجالی بیابمتنها یکی کافیست
گرچه پیشاپیش می دانم که این تیتر آغازین یک مقاله است برای پر تیراژ ترین روزنامه ی کشور که در هیچ کجا چاپ می شود......
هانی - October 10, 2006 3:23 PM